Sceptycy twierdzą, że symbole na słowiańskiej biżuterii są „nieautentyczne”. Czy tak rzeczywiście jest? Sprawdzamy, jakie są najstarsze zabytki znajdowane w Polsce i na całym terenie Słowiańszczyzny, a przede wszystkim: jakie symbole je ozdabiają?

Wiele z zagadek zamierzchłych czasów dotyczy Wikingów. Skoro ci potężni wojownicy panowali na morzach przez tyle setek lat, to dlaczego wciąż tak niewiele o nich wiemy? Postanowiliśmy sprawdzić, czy w dzisiejszej Szwecji, Norwegii, Danii czy Islandii zachowały się jakieś zwyczaje, które można przypisać Wikingom?

Na fali zainteresowania wszystkim tym, co słowiańskie, pojawia się dużo pytań. Czy Słowianie też mieli alfabet? Jeśli tak, to dlaczego się nie zachował? I jak wyglądał? Poniżej próbujemy rozwiać te i inne wątpliwości.

Początek X wieku to szczególnie ważny okres w burzliwej historii Wikingów. Choć ich wyprawy i podboje rozpoczęły się dużo wcześniej, to właśnie w tym czasie udało im się dotrzeć aż do północno-wschodnich wybrzeży Ameryki. Co ciekawe, jeszcze do niedawna wielu archeologów i historyków nie potrafiło z całą stanowczością stwierdzić, czy Wikingom udało się odkryć Amerykę na kilkaset lat przed Kolumbem. Dziś mamy na to dowody i wiemy, że Wikingowie podczas swoich wypraw dopłynęli również do takich krajów jak współczesna Ukraina, Maroko, Rosja czy Turcja. Wiemy też, że założyli swoje kolonie na Grenlandii. Ich wizyty w Ameryce najprawdopodobniej sięgnęły terenów dzisiejszej Kanady.

Mitologia Słowian nie jest ani uboższa, ani mniej rozbudowana od znanej każdemu uczniowi podstawówki mitologii greckiej czy rzymskiej. Nie jest też tak popularna jak mitologia nordycka, co nie oznacza wcale, że jest nudna i prymitywna. Paradoksalnie większość Polaków mało wie na temat wierzeń dawnych Słowian, a to przecież właśnie one są nam najbliższe kulturowo! Dlatego przedstawiamy pokrótce, w jakich bogów wierzyli Słowianie.

Nie jest tajemnicą, że współczesne tradycje chrześcijańskie w różnych częściach świata w dużej mierze bazują na dawnych wierzeniach pogańskich. Nieprzypadkowo Dzień Wszystkich Świętych przypada na 1 listopada (pokrywając się z Dziadami) a Boże Narodzenie odbywa się w okresie przesilenia zimowego (nordyckiego święta Jul), które wśród dawnych cywilizacji było ważnym punktem orientacyjnym w kalendarzu. Doskonale zachowana mitologia dawnych ludów Skandynawii pozwala nam dokładniej prześledzić najważniejsze święta w życiu Wikingów.

Kultura masowa powiela obraz wikinga jako wysokiego i dobrze zbudowanego mężczyzny o długich, jasnych włosach oraz niebieskich lub zielonych oczach. Czy właśnie w ten sposób można  opisać rzeczywisty wygląd wikingów, którzy przemierzali morza i oceany w czasach średniowiecza? Oto garść informacji, które rzucą nieco światła na temat aparycji skandynawskich wojowników.

Przez niemal cztery stulecia wikingowie siali postrach na wodach europejskich. Jako zdolni żeglarze i szkutnicy konstruowali szybkie łodzie zwane drakkarami, dzięki czemu w krótkim czasie zyskali przewagę nad ówczesną flotą dopiero powstających państw europejskich. Chęć szybkiego wzbogacenia się, zarówno poprzez handel, jak i rabunek, wiodła Skandynawów na dalekie rubieże Europy, a nawet poza jej granice. Prace archeologiczne jednoznacznie dowodzą, że wikingowie na terenie Polski jednak przebywali, lecz nie w roli najeźdźców. W czasach średniowiecza istniały osady wikingów w Polsce (choć kraj nie nosił jeszcze wówczas tej nazwy).

Kultura nordycka z roku na rok staje się coraz bardziej popularna, a co za tym idzie na popularności zyskują również imiona wywodzące się ze Skandynawii. Choć dla niektórych wciąż brzmią dosyć nieprzystępnie, to mają w sobie niezaprzeczalny urok. Imiona nordyckie pochodzą z zamierzchłych czasów wikingów i niemal każde z nich posiada własne znaczenie.

Praprzodkami Polaków byli Słowianie - niejednolity i podzielony na liczne plemiona lud zamieszkujący niegdyś tereny Europy środkowej, wschodniej i południowej. Wspólną cechą dla zróżnicowanych grup etnicznych, takich jak Polanie, Wołynianie czy Wieleci, było posługiwanie się językami słowiańskimi i wspólny system wierzeń powiązany z siłami przyrody. Słowianie byli niepiśmienni, dlatego do dzisiejszych czasów nie zachowały się żadne zwarte opisy ich dziejów. Postępująca w ciągu wieków chrystianizacja i wypieranie pogańskich zwyczajów spowodowały, że pojawił się stereotyp o nieokrzesanej naturze Słowian. Okazuje się jednak, że nasi przodkowie posiadali nie tylko bogaty system wierzeń, ale także potrafili tworzyć niezwykłe rękodzieła, czego przykładem jest różnorodna biżuteria słowiańska.

Mitologia skandynawska należy do najlepiej zachowanych wierzeń, które przetrwały czasy chrystianizacji. Zachowało się wiele sag, poematów i ludowych opowieści, dzięki którym można poznać losy bogów sławionych przez wikingów. Skandynawski panteon bóstw składa się z nieprzeciętnych osobowości, a nordyccy bogowie są równie niedoskonali jak ludzie, wykazując się zarówno zaletami, jak i mrocznymi cechami.

Szeroko pojęta kultura nordycka zdaje się być niewyczerpanym źródłem inspiracji dla wielu twórców nowoczesnej sztuki. Opowieści o wikingach wdarły się przebojem do świata popkultury, a wraz z nimi ludzie na całym świecie poznali wierzenia nordyckie. Po które tytuły warto sięgnąć, aby poznać bliżej realia, w jakich żyli wikingowie i wkroczyć do świata ich niezwykłych wierzeń? Oto zestawienie najciekawszych publikacji, wśród których znajdą się filmy o wikingach, seriale, gry, powieści oraz komiksy.