Thor to nordycki bóg piorunów (do dziś po angielsku thunder), wyposażony w magiczny pas Megingjörd i młot Mjolnir. Jeździł na wózku zaprzężonym w kozy. Co jeszcze o nim wiemy? Czy jakieś wierzenia zachowały się do dziś? Sprawdzamy!
Zachowane świątynie boga Thora
Słowiańską mitologię znamy tylko dzięki zagranicznym kronikom, a skandynawska świetnie się zachowała? Nie do końca! Przykładowo o świątyni w Uppsali wiemy z XI-wiecznych kronik Adama z Bremy, tego samego, który opisywał polskie święte gaje. Zaznaczył on, że w „Obsali” jest kryta złotem świątynia, a w niej na trzech tronach siedzą bogowie, z których Thor jest najpotężniejszy. Gamla Uppsalę można odwiedzić do dziś, a na miejscu tamtej świątyni dziś stoi kościół. Nieopodal są trzy kurhany, które mają kryć trzech mitycznych władców... a może bogów?
W 2013 roku archeolodzy odkryli ciągnące się kilometrami ślady ogrodzenia złożonego z długich na 7 m pali. Jeśli ich interpretacja znaleziska jest prawidłowa, teren świątyni mógł być kiedyś największą konstrukcją na północ od Alp. W 2020 roku znaleziono analogiczną świątynię Thora w Ose i jest to pierwsza znana tego typu budowla w Norwegii, co pokazuje, że sporo jeszcze zostało do odkrycia.
Thor dziś – czy ktoś jeszcze w niego wierzy?
Na świecie jest wielu fascynatów nordyckiej mitologii, ale nieliczni wyznają boga Thora. Z danych duńskiego Muzeum Narodowego wynika, że w Danii tylko kilkaset osób praktykuje tę religię. „Współczesna wiara w nordyckich bogów nie jest bezpośrednią kontynuacją wierzeń Wikingów. Bardziej jest to przywrócenie i reinterpretacja dawnej wiary.” - potwierdza strona muzeum. Na Islandii w 1972 roku tylko 200 osób należało do takiego związku wyznaniowego, a dziś to już 2400 osób. Brytyjskie Muzeum Królewskiej Zbrojowni zwraca uwagę na to, że dawne wierzenia długo udaawło się przechować pod cienkim płaszczem oficjalnej religii. „ W średniowiecznych nordyckich kościołach zdarzają się na ścianach wizerunki zaczerpnięte z nordyckiej mitologii. Archeolodzy znaleźli nawet chrześcijański pochówek kobiety z amuletem mjolnir, który miał ją chronić w zaświatach.” dodają muzealnicy.
Młot, nazwisko i dzień Thora
Młoty Thora są znajdowane w całej Europie. Bursztynowe zawieszki tego typu odkryto m.in. w Truso, Gdańsku i na wyspie Wolin. W sklepie Ewiking możesz zobaczyć młoty Thora identyczne z tymi, jakie wykopano wcześniej na Bornholmie czy wyspie Oland.
Również język nosi pamięć dawnych wierzeń w Thora. Zachowała się angielska czy skandynawska nazwa czwartku – thursday i torsdag, czyli... dzień Thora. Z kolei na Islandii jednym z popularniejszych nazwisk jest Þorsteinsdóttir (dla kobiety) i Þorsteinsson (dla mężczyzny), co oznacza... skała Thora. Thunar i Thonar „przewija się” w wielu nazwach miejscowości w południowo-wschodniej Anglii, co zdaniem autorki książki „The Norse Myths: A Guide to their Gods and Heroes„ ma związek z najazdem Wikingów.
Kult Thora - nie wszystko stracone?
Linia przekazu wiary w Thora została przerwana i nie jest znana sytuacja, by kult był przekazywany z ojca na syna (co w przypadku „dawnych wierzeń” zdarzyło się w naszym regionie chyba tylko w pojedynczych przypadkach wśród Prusów, o czym opowiada film dokumentalny „Prusy”). Mimo to, jak widać, śladów Thora na co dzień znaleźć można całkiem sporo, i to nie tylko w Skandynawii.
Zaloguj przez Facebooka
Zaloguj przez Google